Privaatrechtelijke gevolgen van een schending van het mededingingsrecht

Privaatrechtelijke gevolgen van een schending van het mededingingsrecht

Editie: editie deel 96
Verschijningsdatum: 7 december 2016
Privaatrechtelijke gevolgen van een schending van het mededingingsrecht
Kies uw producttype:
E-book
€ 94,50
Boek
€ 83,00
€ 78,30
€ 83,00 incl. btw
Prijs per stuk
Boek
Op voorraad. Voor 23.00 besteld, morgen op uw bureau
  • Bestellen op rekening
  • Gratis verzending
  • Grootste uitgever van juridische informatie
Houdt u zich bezig met het vermogens- en het mededingingsrecht? Dan weet u dat de rechtssystemen van Nederland en de Europese Unie op elkaar inwerken én vaak voor onduidelijkheden zorgen. Deze uitgave geeft u een helder beeld van de privaatrechtelijke gevolgen van een schending van het mededingingsrecht.
Het Nederlandse vermogensrecht wordt steeds meer beïnvloed door de Europese Unie, wat op veel vlakken zorgt voor nieuwe privaatrechtelijke vraagstukken. Het VWEU regelt bijvoorbeeld de nietigheid van overeenkomsten als de mededinging in gevaar komt, maar de privaatrechtelijke gevolgen daarvan worden aan de lidstaten overgelaten. Bij het vinden en toepassen van privaatrechtelijke rechtsmiddelen is wel vereist dat het mededingingsrecht gewaarborgd wordt. Dat roept de vraag op welke voorwaarden het Europese recht aan ons nationale recht stelt. Dat onderwerp staat centraal in Privaatrechtelijke gevolgen van een schending van het mededingingsrecht.

Privaatrechtelijke gevolgen van een schending van het mededingingsrecht
Deze uitgave brengt de privaatrechtelijke gevolgen van een schending van het Unierechtelijke mededingingsrecht op een heldere manier in kaart. In aansluiting daarop worden de regels en procedures behandeld die gelden als de rechten die voortvloeien uit een schending van het Europese mededingingsrecht met behulp van het privaatrecht worden afgedwongen. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de rechtsgevolgen van nietigheid naar Unierecht én naar nationaal recht. Uiteraard komt ook aan bod hoe deze rechtsstelsels op elkaar inwerken.

Andere onderwerpen die worden toegelicht, zijn bijvoorbeeld de rechtsvorderingen uit onrechtmatige daad en uit rechtmatige daden, maar ook de procedurele en de IPR-aspecten. Bovendien zijn praktische casestudies opgenomen over de rechtsgevolgen van een schending van artikel 101, 102 en 108 VWEU, wat de wisselwerking tussen het Unierechtelijke mededingingsrecht en ons nationale vermogensrecht extra verduidelijkt. Dat maakt deze uitgave zowel relevant voor professionals uit de praktijk als uit de wetenschap.
Meer lezen Verberg

Auteurs

Specificaties

Verschijningsdatum:
7 december 2016
Editie:
deel 96
Druk:
1
ISBN:
9789013140262
Verschijningsvorm:
Boek
Verberg
Bijlage
Inhoudsopgave
  1. Afkortingenlijst
    XV
  2. 1
    Inleiding
    1
    1. 1.1
      Introductie onderwerp
      1
    2. 1.2
      Aanleiding en probleemachtergrond van het onderzoek
      4
    3. 1.3
      Probleemstelling
      5
    4. 1.4
      Verantwoording
      9
    5. 1.5
      Afbakening van het onderzoek
      11
    6. 1.6
      Plan van behandeling
      13
  3. 2
    Mededingingsrecht
    15
    1. 2.1
      Inleiding
      15
    2. 2.2
      Verkenning mededingingsrecht
      17
      1. 2.2.1
        Artikel 101 VWEU – Het kartelverbod
        17
      2. 2.2.1.1
        Tekst artikel 101 lid 1 VWEU
        17
      3. 2.2.1.2
        Onderneming
        17
      4. 2.2.1.3
        Overeenkomst, besluit en onderling afgestemde feitelijke gedraging
        18
                                        1. 2.2.1.4
                                          Concurrentievervalsing en ongunstige beïnvloeding intra- Europese handel
                                          22
                                        2. 2.2.1.5
                                          Uitzonderingen op het kartelverbod
                                          23
                                        3. 2.2.1.6
                                          Een Europeesrechtelijke nietigheid, artikel 101 lid 2 VWEU
                                          24
                                        4. 2.2.1.7
                                          Ambtshalve toepassing van artikel 101 VWEU
                                          25
                                        5. 2.2.2
                                          Artikel 102 VWEU – Verbod op misbruik van een machtspositie
                                          31
                                        6. 2.2.2.1
                                          Tekst artikel 102 VWEU
                                          31
                                        7. 2.2.2.2
                                          Afbakening van de relevante markt
                                          31
                                        8. 2.2.2.3
                                          Machtspositie
                                          33
                                        9. 2.2.2.4
                                          Misbruik
                                          34
                                        10. 2.2.3
                                          Concentraties
                                          40
                                        11. 2.2.3.1
                                          Tekst artikel 3 lid 1 en 2 Concentratieverordening
                                          40
                                        12. 2.2.3.2
                                          Concentratie
                                          41
                                        13. 2.2.3.3
                                          Zeggenschap
                                          42
                                        14. 2.2.3.4
                                          Europeesrechtelijke dimensie
                                          43
                                        15. 2.2.3.5
                                          Significante belemmering mededinging
                                          43
                                        16. 2.2.4
                                          Staatssteun
                                          44
                                        17. 2.2.4.1
                                          Tekst artikel 107 lid 1 VWEU
                                          44
                                        18. 2.2.4.2
                                          Voordeel begunstigde(n)
                                          45
                                        19. 2.2.4.3
                                          Maatregel van de staat of met staatsmiddelen bekostigd
                                          47
                                        20. 2.2.4.4
                                          Toerekening van het handelen van een staatsonderneming aan de overheid
                                          49
                                        21. 2.2.4.5
                                          Selectiviteitscriterium
                                          52
                                        22. 2.2.4.6
                                          Dreigende vervalsing van de mededinging en ongunstige beïnvloeding van de intra-Europese handel
                                          53
                                        23. 2.2.4.7
                                          Procedure – artikel 108 VWEU
                                          55
                                      1. 2.3
                                        Publiekrechtelijke handhaving van Europees mededingingsrecht
                                        56
                                        1. 2.3.1
                                          Doel publiekrechtelijke handhaving
                                          56
                                        2. 2.3.2
                                          Artikel 101 en 102 VWEU
                                          57
                                        3. 2.3.3
                                          Concentraties
                                          59
                                        4. 2.3.4
                                          Staatssteun
                                          61
                                    1. 3
                                      Aantasting van rechtshandelingen op grond van Nederlands recht
                                      65
                                      1. 3.1
                                        Inleiding
                                        65
                                      2. 3.2
                                        Artikel 3:40 BW
                                        66
                                        1. 3.2.1
                                          Inleiding
                                          66
                                        2. 3.2.2
                                          Nietig(heid)
                                          68
                                        3. 3.2.3
                                          Aangaan, inhoud of strekking van een rechtshandeling?
                                          69
                                        4. 3.2.4
                                          De begrippen goede zeden en openbare orde
                                          71
                                        5. 3.2.5
                                          Het begrip wet
                                          74
                                        6. 3.2.6
                                          Rechtsgevolgen
                                          75
                                        7. 3.2.7
                                          Kritiek op de opbouw van artikel 3:40 BW
                                          76
                                        8. 3.2.8
                                          Ambtshalve toepassing op grond van artikel 25 Rv
                                          80
                                      3. 3.3
                                        Invloed van Europees recht
                                        82
                                        1. 3.3.1
                                          Inleiding
                                          82
                                        2. 3.3.2
                                          Openbare orde
                                          83
                                        3. 3.3.2.1
                                          Drie categorieën openbare orde
                                          83
                                        4. 3.3.2.2
                                          De verhouding tussen Unierecht en de inroepbaarheid van nationale openbare orde (in de zin van artikel 3:40 BW)
                                          87
                                        5. 3.3.2.3
                                          Aanvulling nationale openbare orde door openbare orde op het niveau van Unierecht
                                          90
                                        6. 3.3.2.4
                                          Conclusie
                                          90
                                        7. 3.3.3
                                          Goede zeden
                                          92
                                        8. 3.3.4
                                          Wet
                                          92
                                      4. 3.4
                                        Toepassing van artikel 3:40 BW bij schending van het Europese mededingingsrecht
                                        96
                                        1. 3.4.1
                                          Inleiding
                                          96
                                        2. 3.4.2
                                          Kartelrecht
                                          96
                                        3. 3.4.3
                                          Misbruik van een machtspositie
                                          97
                                        4. 3.4.4
                                          Concentraties
                                          100
                                        5. 3.4.5
                                          Staatssteun
                                          101
                                        6. 3.4.5.1
                                          Algemeen
                                          101
                                        7. 3.4.5.2
                                          Residex
                                          101
                                        8. 3.4.5.2.1
                                          Feiten en prejudiciële vraag
                                          101
                                        9. 3.4.5.2.2
                                          Rechtsvragen – oordeel gerechtelijke instanties
                                          102
                                        10. 3.4.5.2.3
                                          Mijn oordeel
                                          105
                                        11. 3.4.5.3
                                          Vraagstukken bij onrechtmatige, maar verenigbare staatssteun (die privaatrechtelijk vormgegeven is)
                                          108
                                        12. 3.4.5.3.1
                                          Inleiding en CELF/SIDE
                                          108
                                        13. 3.4.5.3.2
                                          Is de rechtshandeling nietig?
                                          109
                                        14. 3.4.5.3.3
                                          Overeenkomst onder opschortende voorwaarde
                                          111
                                      5. 3.5
                                        Relativeringsmogelijkheden van nietigheid
                                        113
                                        1. 3.5.1
                                          Inleiding
                                          113
                                        2. 3.5.2
                                          Partiële nietigheid
                                          115
                                        3. 3.5.2.1
                                          Europees recht (artikel 101 lid 2 VWEU)
                                          115
                                        4. 3.5.2.2
                                          Nederlands recht (artikel 3:41 BW)
                                          116
                                        5. 3.5.3
                                          Conversie
                                          120
                                        6. 3.5.3.1
                                          Europees recht (artikel 101 lid 2 VWEU)
                                          120
                                        7. 3.5.3.2
                                          Nederlands recht (artikel 3:42 BW)
                                          123
                                        8. 3.5.4
                                          Bekrachtiging
                                          130
                                        9. 3.5.4.1
                                          Europees recht
                                          130
                                        10. 3.5.4.2
                                          Nederlands recht (artikel 3:58 BW)
                                          130
                                      6. 3.6
                                        Conclusie
                                        131
                                    2. 4
                                      Privaatrechtelijke rechtsmiddelen en het mededingingsrecht
                                      135
                                      1. 4.1
                                        Inleiding
                                        135
                                      2. 4.2
                                        Eisen van Europees recht aan nationaal (proces)recht
                                        138
                                      3. 4.3
                                        Europese privaatrechtelijke rechtsmiddelen
                                        140
                                        1. 4.3.1
                                          Inleiding
                                          140
                                        2. 4.3.2
                                          Wanprestatie
                                          141
                                        3. 4.3.3
                                          Onrechtmatige daad
                                          141
                                        4. 4.3.3.1
                                          Inleiding
                                          141
                                        5. 4.3.3.2
                                          Courage/Crehan
                                          142
                                        6. 4.3.3.3
                                          Voorwaarden voor aansprakelijkheid
                                          145
                                        7. 4.3.3.4
                                          Umbrella pricing
                                          146
                                        8. 4.3.3.5
                                          Vorderingsrecht
                                          148
                                        9. 4.3.4
                                          Onverschuldigde betaling en ongerechtvaardigde verrijking
                                          149
                                        10. 4.3.4.1
                                          Inleiding
                                          149
                                        11. 4.3.4.2
                                          Onverschuldigde betaling
                                          150
                                        12. 4.3.4.3
                                          Ongerechtvaardigde verrijking
                                          151
                                        13. 4.3.5
                                          Collectief verhaal
                                          154
                                      4. 4.4
                                        Nationale privaatrechtelijke rechtsmiddelen
                                        158
                                        1. 4.4.1
                                          Inleiding
                                          158
                                        2. 4.4.2
                                          Wanprestatie
                                          159
                                        3. 4.4.3
                                          Onrechtmatige daad
                                          160
                                        4. 4.4.4
                                          Onverschuldigde betaling
                                          162
                                        5. 4.4.5
                                          Ongerechtvaardigde verrijking
                                          163
                                        6. 4.4.6
                                          Collectief verhaal
                                          165
                                        7. 4.4.6.1
                                          Inleiding
                                          165
                                        8. 4.4.6.2
                                          Artikel 3:305a BW
                                          165
                                        9. 4.4.6.3
                                          Wet collectieve afwikkeling massaschade
                                          166
                                        10. 4.4.7
                                          Verbodsactie (artikel 3:296 BW)
                                          171
                                      5. 4.5
                                        Confrontatie en conclusie
                                        171
                                        1. 4.5.1
                                          Inleiding
                                          171
                                        2. 4.5.2
                                          Relativiteit
                                          172
                                        3. 4.5.3
                                          Staatssteun
                                          173
                                        4. 4.5.4
                                          Conclusie
                                          175
                                    3. 5
                                      Effectuering met behulp van privaatrechtelijke rechtsmiddelen
                                      177
                                      1. 5.1
                                        Inleiding
                                        177
                                      2. 5.2
                                        Bevoegde rechter
                                        179
                                        1. 5.2.1
                                          Inleiding
                                          179
                                        2. 5.2.2
                                          Artikel 7 en 8 EEX-Verordening
                                          181
                                        3. 5.2.2.1
                                          Algemeen
                                          181
                                        4. 5.2.2.2
                                          Artikel 7 lid 2 EEX – onrechtmatige daad
                                          182
                                        5. 5.2.2.3
                                          Artikel 7 lid 2 EEX – schade
                                          183
                                        6. 5.2.2.4
                                          Artikel 8 EEX
                                          187
                                        7. 5.2.3
                                          Aanhouding beslissingen en samenhang
                                          189
                                        8. 5.2.3.1
                                          Masterfoods-verweer
                                          189
                                        9. 5.2.3.2
                                          De artikelen 29 en 30 EEX-Verordening
                                          193
                                        10. 5.2.4
                                          Jurisprudentie Nederland
                                          196
                                        11. 5.2.4.1
                                          Inleiding en feitencomplex
                                          196
                                        12. 5.2.4.2
                                          Liftenkartel
                                          197
                                        13. 5.2.4.3
                                          Kaarsenwaskartel
                                          199
                                        14. 5.2.4.4
                                          Conclusie
                                          200
                                      3. 5.3
                                        Toepasselijk recht
                                        201
                                        1. 5.3.1
                                          Inleiding
                                          201
                                        2. 5.3.2
                                          Rome II-Verordening
                                          202
                                        3. 5.3.3
                                          Casus liftenkartel en kaarsenwaskartel
                                          205
                                      4. 5.4
                                        Procedurele kwesties die aan bod komen in de richtlijn schadevorderingen
                                        206
                                        1. 5.4.1
                                          Inleiding
                                          206
                                        2. 5.4.2
                                          Bewijs
                                          208
                                        3. 5.4.2.1
                                          Inleiding
                                          208
                                        4. 5.4.2.2
                                          Stand-alone acties versus follow-on acties
                                          209
                                        5. 5.4.2.3
                                          Hoofdstuk II richtlijn schadevorderingen
                                          211
                                        6. 5.4.2.4
                                          Artikel 9 en artikel 17 lid 2 richtlijn schadevorderingen
                                          214
                                        7. 5.4.2.5
                                          Het opvragen van bewijs naar Nederlands recht – artikel 843a Rv
                                          217
                                        8. 5.4.3
                                          Omvang schadevergoeding
                                          220
                                        9. 5.4.3.1
                                          Europeesrechtelijke regels
                                          220
                                        10. 5.4.3.2
                                          Wijze van schadeberekening in Nederland
                                          222
                                        11. 5.4.3.3
                                          Passing-on verweer
                                          223
                                        12. 5.4.3.3.1
                                          Inleiding
                                          223
                                        13. 5.4.3.3.2
                                          Europees recht
                                          223
                                        14. 5.4.3.3.3
                                          Nederlands recht
                                          226
                                        15. 5.4.4
                                          Verjaring
                                          230
                                        16. 5.4.4.1
                                          Algemeen
                                          230
                                        17. 5.4.4.2
                                          Opschorting verjaring bij collectief verhaal
                                          231
                                      5. 5.5
                                        Casestudy’s
                                        232
                                        1. 5.5.1
                                          Inleiding
                                          232
                                        2. 5.5.2
                                          Schending van artikel 101 VWEU
                                          235
                                        3. 5.5.2.1
                                          Casus
                                          235
                                        4. 5.5.2.2
                                          Europees recht – onverschuldigde betaling
                                          236
                                        5. 5.5.2.3
                                          Nederlands recht – onverschuldigde betaling
                                          236
                                        6. 5.5.2.4
                                          Europees recht – buitencontractuele aansprakelijkheid
                                          238
                                        7. 5.5.2.5
                                          Nederlands recht – onrechtmatige daad
                                          239
                                        8. 5.5.3
                                          Schending van artikel 102 VWEU
                                          241
                                        9. 5.5.3.1
                                          Casus
                                          241
                                        10. 5.5.3.2
                                          Europees recht
                                          241
                                        11. 5.5.3.3
                                          Nederlands recht
                                          243
                                        12. 5.5.4
                                          Schending van artikel 107 en 108 VWEU
                                          245
                                        13. 5.5.4.1
                                          Casus
                                          245
                                        14. 5.5.4.2
                                          Europees recht – ongerechtvaardigde verrijking
                                          245
                                        15. 5.5.4.3
                                          Nederlands recht – ongerechtvaardigde verrijking & onverschuldigde betaling
                                          247
                                        16. 5.5.4.4
                                          Europees recht – buitencontractuele aansprakelijkheid
                                          250
                                        17. 5.5.4.5
                                          Nederlands recht – onrechtmatige daad
                                          253
                                      6. 5.6
                                        Conclusie
                                        255
                                    4. 6
                                      Duits recht
                                      261
                                      1. 6.1
                                        Inleiding
                                        261
                                      2. 6.2
                                        Duits mededingingsrecht – kort overzicht
                                        263
                                        1. 6.2.1
                                          Inleiding
                                          263
                                        2. 6.2.2
                                          Kartelverbod, § 1 GWB – Kartellverbot
                                          263
                                        3. 6.2.3
                                          Misbruik machtspositie, §§ 18-20 GWB – Missbrauch einer Marktbeherrschenden Stellung
                                          264
                                      3. 6.3
                                        Aantasting van rechtshandelingen op grond van Duits recht
                                        266
                                        1. 6.3.1
                                          Inleiding
                                          266
                                        2. 6.3.2
                                          Nietigheid, § 134 BGB – gesetzliches Verbot
                                          268
                                        3. 6.3.2.1
                                          Algemeen
                                          268
                                        4. 6.3.2.2
                                          Het begrip Gesetz (wet)
                                          270
                                        5. 6.3.2.3
                                          Verbod
                                          271
                                        6. 6.3.2.4
                                          Normzweckvorbehalt
                                          272
                                        7. 6.3.2.5
                                          Rechtsgevolgen
                                          273
                                        8. 6.3.3
                                          Nietigheid, § 138 BGB-sittenwidriges Rechtsgeschäft, Wucher
                                          277
                                        9. 6.3.3.1
                                          Algemeen
                                          277
                                        10. 6.3.3.2
                                          Het begrip ‘gute Sitten’ (goede zeden)
                                          278
                                        11. 6.3.3.3
                                          Woeker § 138 lid 2 BGB – Wucher
                                          279
                                        12. 6.3.3.4
                                          Rechtsgevolgen
                                          281
                                        13. 6.3.4
                                          Relativeringsmogelijkheden nietigheid
                                          283
                                        14. 6.3.4.1
                                          Inleiding
                                          283
                                        15. 6.3.4.2
                                          Partiële nietigheid, § 139 BGB – Teilnichtigkeit
                                          283
                                        16. 6.3.4.3
                                          Conversie, § 140 BGB – Umdeutung
                                          284
                                        17. 6.3.4.4
                                          Bekrachtiging, § 141 BGB – Bestätigung/§ 185 BGB – Verfügung
                                          286
                                      4. 6.4
                                        Privaatrechtelijke rechtsmiddelen, anders dan de aantasting van rechtshandelingen
                                        287
                                        1. 6.4.1
                                          Inleiding
                                          287
                                        2. 6.4.2
                                          Onrechtmatige daad, § 823 BGB – Schadensersatzpflicht
                                          288
                                        3. 6.4.3
                                          Ongerechtvaardigde verrijking
                                          290
                                        4. 6.4.3.1
                                          Inleiding
                                          290
                                        5. 6.4.3.2
                                          Aard van het Duitse verrijkingsrecht
                                          291
                                        6. 6.4.3.3
                                          Uitgelicht: § 812 BGB – Herausgabeanspruch
                                          293
                                        7. 6.4.3.3.1
                                          Algemeen
                                          293
                                        8. 6.4.3.3.2
                                          Durch Leistung
                                          295
                                        9. 6.4.3.3.3
                                          Uitgelicht: § 812 BGB – condictio indebiti
                                          296
                                        10. 6.4.3.4
                                          Uitgelicht: § 817 BGB – condictio ob turpem causam
                                          297
                                        11. 6.4.4
                                          § 33 GWB – Beseitigungs- und Unterlassungsanspruch, Schadensersatzpflicht
                                          299
                                        12. 6.4.4.1
                                          Inleiding
                                          299
                                        13. 6.4.4.2
                                          Lid 1 en 2 – Beseitigungs- en Unterlassungsanspruch
                                          300
                                        14. 6.4.4.3
                                          Lid 3 – Schadensersatzanspruch
                                          301
                                        15. 6.4.4.3.1
                                          Inleiding
                                          301
                                        16. 6.4.4.3.2
                                          Vereisten
                                          302
                                        17. 6.4.4.3.3
                                          Lid 3 – Passing-on verweer
                                          303
                                        18. 6.4.4.4
                                          Lid 4 en 5 – follow-on Klage en Verjährung
                                          306
                                      5. 6.5
                                        Conclusie
                                        307
                                    5. 7
                                      Concluderende samenvatting
                                      311
                                      1. 7.1
                                        Inleiding
                                        311
                                      2. 7.2
                                        Aantasting rechtshandelingen wegens schending van het mededingingsrecht
                                        312
                                      3. 7.3
                                        Aan het Unierecht te ontlenen rechtsmiddelen wegens schending van het mededingingsrecht
                                        315
                                      4. 7.4
                                        Vorderingsrecht of rechtsvordering?
                                        317
                                      5. 7.5
                                        Duits recht
                                        319
                                      6. 7.6
                                        Effectuering met behulp van privaatrechtelijke middelen die ontstaan door een schending van het mededingingsrecht
                                        321
                                        1. 7.6.1
                                          Inleiding
                                          321
                                        2. 7.6.2
                                          Bevoegde rechter
                                          321
                                        3. 7.6.3
                                          Toepasselijk recht
                                          324
                                        4. 7.6.4
                                          Bewijs
                                          325
                                        5. 7.6.5
                                          Omvang schadevergoeding
                                          327
                                    6. Summary
                                      329
                                    7. Lijst van verkort aangehaalde literatuur
                                      335
                                    8. Jurisprudentieregister
                                      369
                                    9. Trefwoordenregister
                                      375
                                    10. Curriculum vitae
                                      381
                                    Meer Verberg
                                    Deze uitgave is onderdeel van de serie:
                                    Kies uw producttype:
                                    E-book
                                    € 94,50
                                    Boek
                                    € 83,00
                                    € 78,30
                                    € 83,00 incl. btw
                                    Prijs per stuk
                                    Boek
                                    Op voorraad. Voor 23.00 besteld, morgen op uw bureau
                                    • Bestellen op rekening
                                    • Gratis verzending
                                    • Grootste uitgever van juridische informatie
                                    Terug naar boven